Nasynchronisatie

Special: Nasynchronisatie

Afgelopen week was ik op vakantie met een cruiseschip langs Turkije en Griekenland. Kosten en aanbod afgewogen kwamen we uit bij een Duitse maatschappij die de hele reis zou verzorgen. Voor wie het fenomeen cruisevakantie niet kent: dat is alle luxe die je maar kunt bedenken op een enorme boot, afgewisseld met uitstapjes naar toeristische trekpleisters. Wat ik mij echter niet had gerealiseerd, is dat de meeste Duisters het vertikken om een andere taal te spreken en met moeite, handen en voeten een Engelse zin kunnen produceren. Toen ik op een loos momentje in de cabine wat tv-zenders voorbij zapte en American Pie voorbij zag komen, werd ik met het fenomeen geconfronteerd wat iedereen wel kent: nasynchronisatie. Neil Patrick Harris en Jason Biggs spraken ineens met jolige Duitse stemmen (“Ich bin bereit für die Party!”). Waarom wordt in Duitsland – en in sommige andere landen – in films en series een andere taal over de originele audio geplakt? En waarom gebruiken we in Nederland ondertiteling?

Wij Nederlanders vinden het vaak raar, want je haalt toch een belangrijk deel van de film en de auteurs weg. De charme van George Clooney bestaat bijvoorbeeld deels uit zijn zwoele stem, maar in Duitse films blijft daar niets van over. Echter, als je je even inleeft in de Duitse filmkijker, haal je dan niet een deel van de cinematografie weg door witte letters onder op het scherm te plakken? Bovendien leidt dat ontzettend af van de gezichtsuitdrukkingen van de acteurs. De keuze tussen nasynchronisatie en ondertiteling is dus kiezen tussen twee kwaden. Wat velen echter niet weten is dat ondertiteling pas later is ontstaan; het ‘dubben’ van film werd al eerder gedaan.

9f147d61173242d57a4d1f14619461f9--movie-titles-movie-posters[1]

Daarvoor gaan we terug naar de jaren ’30: de opkomst van de geluidsfilm. Stomme of stille films brachten hun boodschap vooral over door emoties duidelijk uit te beelden of – in het geval van buitenlandse films – tussentitels te gebruiken. Met de introductie van geluidsfilms werden verhalen ineens ingewikkelder omdat er dialoog mogelijk werd, en daarvoor waren tussentitels niet geschikt genoeg voor. Film werd destijds over het algemeen gezien als een kunstobject om zijn bewegende beelden en tekst in het beeld plakken kon echt niet. Bovendien was de techniek daarvoor nog erg primitief. Het klootjesvolk in de buurtbioscopen (de zogenaamde Nickelodeons, waar je voor een nikkel een afdankertje kon bekijken) moest de buitenlandse films ook kunnen volgen, dus werden de stemmen opnieuw ingesproken in de eigen taal. De geluidsband bestond toch voornamelijk uit alleen stemmen zonder bijgeluiden en muziek.

De reden dat Duitsland altijd heeft gewerkt heeft met nasynchronisatie en Nederland ondertiteling toepaste, heeft ook met de kosten te maken. Er zijn relatief veel Duitssprekenden en weinig Nederlandssprekenden, dus de kosten voor het nasynchroniseren in het Nederlands zijn gewoon te hoog – zeker als je de stemmen nog een beetje wilt laten lijken op de originele acteurs en dus dure stemacteurs moet inhuren. Waar ik mij echter nog steeds over verbaasde, terwijl ik de Hollywoodacteurs in American Pie hoorde praten over “Schnapps” en “Torte”, is dat je zou verwachten dat de jongere generatie wel genoeg Engels meekrijgt van school om het zonder nasynchronisatie te doen. Ook dat lijkt niet het geval. Ik sprak een Duitse jongen van een jaar of 20 en hij sprak net zo goed Engels als ik Swahilisch spreek. Op basis van deze anekdote zou je zelfs kunnen zeggen dat wij Nederlanders mede goed Engels spreken door juist veel Engelstalige films en series te kijken.

maxresdefault[1]

Nasynchroniseren of ondertitelen blijft een moeilijke keuze, want hoe dan ook verlies je details in de vertaling en doet het afbreuk aan de originele productie. Ik ben benieuwd hoe de toekomst eruit gaat zien, zou nasynchronisatie afnemen omdat we allemaal beter Engels spreken? Nederlandse peuters kijken namelijk zelfs naar speciale Engelstalige kinderprogramma’s zoals Dora. Voorlopig lijken onze Oosterburen nog niet van hun gewoonte af te stappen en zal ik me blijven ergeren aan de aanslag die op de esthetiek van een film is gepleegd door de audio volledig te vervangen. Maar elke nadeel heeft z’n voordeel, Arnold Schwarznegger kan in Duitsland lekker zijn eigen taal spreken: “Gehen Sie zum Chopper!”