The Greatest Movie Ever Sold

Special: The Greatest Movie Ever Sold

Het gebeurt niet vaak dat we op Film of the Day non-fictie bespreken, maar voor The Greatest Movie Ever Sold maken we een uitzondering. Deze documentaire gaat over marketingstrategieën die de grote mediaconglomeraten gebruiken om geld te verdienen, met in het bijzonder product placement in films.
Dit principe ken je vast wel: grote actiehelden gebruiken subtiel – of minder subtiel – consequent een bepaald type smartphone, hebben een signature drink of rijden overduidelijk in een bepaald merk auto. Deze ‘sluikreclame’ dringt diep tot in je hersenen door om je onderbewust aan te zetten tot het kopen van het merk. Of werkt het toch anders? Die relatie tussen marketing en film is hetgeen dat Morgan Spurlock in The Greatest Movie Ever Sold onderzoekt. Maar er is meer aan de hand: de hele documentaire is namelijk tot stand gekomen door precies deze sponsoring, reclames en product placement die het onderwerp zijn van de film. Huh?! Docu-ception dus.

Morgan Spurlock is geen onbekende naam in de documentairewereld. Je kent hem waarschijnlijk al van Super Size Me, de controversiële documentaire waarin hij voor een maand lang alleen maar eten van McDonalds tot zich neemt om duidelijk te maken hoe ongezond fastfood is. Daarin zette hij zijn eigen gezondheid op het spel, nu bestaat zijn inzet uit zijn financiële zekerheid en imago. Om te onderzoeken hoe marketing en filmproductie samen gaan besloot hij een film te maken die volledig bestaat door marketing. Dan krijg je toch een 2-uur durende reclame, zou je denken. Gelukkig is dat niet het geval: The Greatest Movie Ever Sold is misschien niet ‘the greatest’, het is wel een verhaal dat je ogen opent en goed in elkaar zit.

TheGreatestMovieEverSold_Still_4[1]

Vanaf de eerste minuut tot aan de laatste regels van de aftiteling bestaat de film uit marketing. Op het eerste gezicht zie je daar niets van, omdat je niet weet waar je moet kijken. Maar na een beknopte uitleg van sluikreclame en product placement gaat Spurlock in gesprek met grote en kleine merken om te kijken of hij voor dit project geld bijeen kan brengen, in ruil voor publiciteit van het merk. Op het moment dat je weet welk merk toehapt – en welke dus de uiteindelijke geldschieter wordt – valt pas op hoe de marketingtrucjes in de documentaire verwerkt zijn. Ineens zie je iedereen hetzelfde drankje drinken, heeft Spurlock kleding van een bepaald merk aan en worden interviews gehouden in een lunchroom waar je duidelijk de naam van kunt herkennen. Het kijken van deze docu is niet alleen informatief, het is ook een soort ‘waar is Wally’-spelletje. Met als bonus dat regelmatig de verstopte marketing letterlijk wordt aangewezen, zodat je je ervoor kan schamen dat je nog lang niet alles had gevonden.

Het is ontzettend knap hoe hij deze film heeft kunnen maken. Je ziet hoe hij zijn idee pitcht aan een marketingteam, maar die opname van dat moment is dus al onderdeel van de film. De reacties van de bedrijven waar hij langs gaat zijn dan ook erg leuk om te zien: ze reageren van oprechte interesse in zijn ongebruikelijke idee tot aan een directe afwijzing omdat het op dat moment nog niet duidelijk is welke vorm de film zal aannemen. Het heeft dan ook heel wat lef gevergd om op die grote merken af te stappen. The Greatest Movie Ever Sold is wat dat betreft een uniek product – precies zoals hij voor ogen had.the_greatest_movie_ever_sold_6[1]

Naast deze bijzondere manier waarop het verhaal verteld wordt krijg je ook veel te weten over hoe reclame werkt, zowel op psychologisch als op cultureel niveau. Zo bezoekt Spurlock Sao Paulo in Brazilië waarin geen enkele vorm van reclame in de openbaarheid is toegestaan en ondergaat hij een hersenscan die laat zien op welke merken zijn brein positief reageert. Spurlock probeert zowel duidelijk te maken wat marketing is, als te laten zien hoe jij in het dagelijks leven daarmee geconfronteerd wordt. Meestal wordt marketing in relatie tot film in slecht daglicht gezet, maar Spurlock blijft toch aardig objectief. Zijn conclusie lijkt dan ook te zijn dat marketing nu eenmaal bestaat en dat alles wat wij leuk vinden, zoals films, daar van afhankelijk is – en andersom. Zo slecht is reclame nog niet.

En eerlijk is eerlijk: marketing is ook de kern van het moderne leven. Zonder marketing zou deze blog niet eens bestaan, want zonder geldschieters zouden films nooit een groot publiek kunnen bereiken. En als films niet het uitgangspunt zouden hebben om geld te verdienen, dan hoefden ze ook geen filmrecensenten in te zetten om mee te helpen aan de publiciteit. Als je geïnteresseerd bent in marketing, dan is dit een must-see, hoewel je misschien weinig nieuws leert. Voor filmliefhebbers is het sowieso een absolute aanrader, want het zal je meer bewust maken van hoe blockbusters tot stand komen en hoe merchandise werkt. Misschien dat je zelfs bereid bent meer uit te geven aan Het Grote Marketingsysteem, want zonder jouw geld is er ook geen film.